زَنجان مرکز استان زنجان و شهرستان زنجان است که در شمال غربی ایران واقع شده است و بر اساس آمار منتشرشده دارای ۴۳۰٬۸۷۱ نفر جمعیت در سال ۱۳۹۵ خورشیدی بوده و بیستمین شهر کشور از لحاظ جمعیت محسوب می‌شود. امروزه زبان مردم زنجان ترکی آذربایجانی با لهجۀ زنجانی است و از لحاظ فرهنگی و زبانی به مانند سایر شهرهای آذربایجانی‌نشین ایران به‌ شمار می‌روند. فارسی نیز در برخی خانواده‌های زنجانی رایج است.
زنجان، دارالسعادت ایران
شهر زنجان از قدیم به دارالسعاده، خانۀ خوشبختی، مشهور و نامور بوده است. امروزه زنجان یکی از کلانشهرهای شمال غرب ایران است. این شهر با تاریخی کهن و موقعیت جغرافیایی مناسب که مرکز ایران را به شمال غرب ایران متصل کرده، جاذبه‌های گردشگری تاریخی و طبیعی فراوان مثل مساجد و حمام‌های قدیمی و صنایع دستی و غذاهای سنتی متعدد خود و همچنین عزاداری‌های باشکوه ایام ماه محرم و اربعین در ایران معروف است.
آب‌وهوا 
میزان بارندگى سالانه استان زنجان حدود 323 میلى‌متر برآورد شده است. در مجموع پنج نوع اقلیم متفاوت در سطح استان قابل تشخیص است. به‌جز منطقۀ‌ طارم که دارای اقلیم خشک و معتدل است، سایر مناطق اقلیمی سرد یا فراسرد دارد. این استان تحت تأثیر جریان‌های شمال‌ شرقی غالب در تابستان و بادهای باران‌زای غربی در زمستان قرار دارد. این جریانات تحت تأثیر ناهمواری‌ها و شرایط محلی تغییر و تبدیل می‌یابد.
جاذبه‌های گردشگری زنجان
شهر زنجان از حیث وجود جاذبه‌های گردشگری مختلف طبیعی و تاریخی یکی از برترین‌ شهرهای ایران محسوب می‌شود و صدها مرکز تاریخی و طبیعی در این خطه سالانه گردشگران زیادی را به خود جذب می‌کند. گنبد سلطانیه یکی از مهم‌ترین بناهای تاریخی ایران در نزدیکی شهر زنجان در شهری به نام سلطانیه واقع شده است. این گنبد آرامگاه اُلجایتو سلطان مغول است و در فهرست آثار میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده‌ است. از مهم‌ترین جاهای دیدنی دیگر استان زنجان می‌توان به قلعۀ بهستان، موزۀ باستان‌شناسی و مردان نمکی زنجان، بازار زنجان، طولانی‌ترین بازار سرپوشیده ایران، میل خویین، معبد داش‌کسن و موزۀ رختشویخانه اشاره کرد. این شهر همچنین دارای قنات‌های فروان، چندین غار زیبا، دریاچه و چشمۀ آب گرم است که روی هم رفته جاذبه‌های طبیعی زنجان را تشکیل می‌دهند.
غذاها و سوغاتی‌های زنجان
غذاهای محلی زنجان هم بسیار متنوع و رنگارنگ است و هر فردی به زنجان برود، می‌تواند کوله‌باری از خاطرات خوش همراه با خود به شهرش بیاورد. این شهر چون سردسیری است اکثر غذاهای طبخ‌شده در آن طبعی گرم دارند و بسیار مقوی هستند، به طوری که منبع انرژی و دارویی طبیعی برای بدن به شمار می‌روند. جغوربغور، خورش آلوچه با مرغ، پیازو، بوغدا آشی، شش‌انداز، کله‌جوش، کشک بادمجان، آش ترش، علم سلات و کوفته‌برنجی تنها گوشه‌ای از غذاهای محلی شهر زنجان هستند. قرابیه، چای‌چورک، حلوای اوماج، شیرینی شستی، انگشت‌پیچ، نان اَردَک و نان برنجی برخی از شیرینی‌های خوشمزۀ زنجان هستند. بعضی از صنایع دستی زنجان که شهرتی همه‌گیر دارند شامل چاقوسازی، چاروق‌دوزی، گیوه‌دوزی، مسگری، ملیله‌کاری، ساخت زیورآلات سنتی، سفالگری، قالی‌بافی، گلیم بافی و جاجیم‌بافی می‌شوند.
زندگی در زنجان
زنجان یک شهر بزرگ و مجهز در خطۀ شمال غرب ایران است و یکی از بهترین و توسعه‌یافته‌ترین شهرهای این خطه محسوب می‌شود. آب‌وهوای خوب و معتدل در فصل‌های گرم سال، جاهای دیدنی و جاذبه‌های گردشگری تمام‌نشدنی تاریخی و طبیعی در کنار حضور مردمی مهربان و مهمان‌نواز که فرهنگی کهن و آداب‌ورسوم شگفت‌انگیزی دارند، تجربۀ زندگی در شهر مجهز زنجان را بدل به یک تجربۀ بسیار خوب برای هر شخصی می‌کند. زنجان به خاطر توسعه‌یافتگی نسبی و وجود امکانات مناسب رفاهی و آموزشی و خدماتی و به خاطر نزدیکی نسبی به سایر مراکز استان‌ها یکی از شهرهای تقریباً گران ایران محسوب می‌شود. متوسط قیمت اجارهٔ یک خانهٔ هفتاد متری در زنجان در سال 1402 حدوداً متری ۹.۳۰۰.۰۰۰ تومان در ماه است.
حمل و نقل
فرودگاه زنجان از سال ۱۳۹۰ شروع به فعالیت کرده‌ است. فعلاً پروازهای فرودگاه زنجان به مقصد مشهد صورت می‌پذیرد. از خردادماه سال ۹۲، پروژه توسعۀ باند فرودگاه زنجان آغاز شده‌ است. با توجه به مصوبۀ دولت مبنی بر تبدیل فرودگاه زنجان به مرز هوایی در اردیبهشت ۹۱ نیز نخستین پرواز خارجی به مقصد عربستان انجام شد. با توجه به علاقۀ مردم، قرار است سفرهای خارجی به مقصد ترکیه و جمهوری آذربایجان نیز از فرودگاه زنجان برقرار گردد. سامانه‌های اتوبوس‌رانی و تاکسی‌رانی و تاکسی‌های اینترنتی در شهر زنجان مشغول فعالیت و خدمات‌رسانی به مردم این شهر هستند.
دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی
برخی از دانشگاه‌های زنجان شامل دانشگاه زنجان، دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایۀ زنجان، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان، دانشگاه پیام نور زنجان و مرکز آموزش جهاد کشاورزی زنجان می‌شود.